Teren gminy Stary Dzierzgoń płożony jest w południowym dorzeczu rzeki Dzierzgonki. Rzeka ta odgrywała duża rolę już we wczesnym średniowieczu. Była ona ważnym traktem komunikacyjnym, a także naturalną granicą, dzielącą w swoim czasie ziemie należące do Prusów od osad słowiańskich i pomorskich płożonych na zachodzie.

Więcej…

Tereny dzisiejszej gminy Stary Dzierzgoń należą do krainy historycznej i geograficznej nazywanej przed 1945 rokiem Oberlandem (dosłownie:  Kraj Górzysty, Kraj Górny). Tereny Oberlandu wyróżniały się wyższym położeniem w stosunku do obu nizin, urozmaicona, pofałdowana rzeźba terenu, którą wypełniały liczne lasy i jeziora.

Istniejące na obszarze gminy Stary Dzierzgoń zabytki kultury materialnej są tworem wielu wieków barwnej historii. Niestety wiele z nich nie zachowało się do czasów dzisiejszych ulegając zniszczeniu przede wszystkim podczas działań wojennych. Te zaś, które przetrwały, są znaczącym potencjałem kulturowy.

Mało kto wie, że już w 1954 roku, kościołem p. w. św. Piotra i Pawła interesowali się wybitni polscy historycy sztuki profesorowie: Tadeusz Chrzanowski, Jan Samek i Marian Kornecki. Właśnie w 1954 roku przygotowywali, w tej protestanckiej podówczas świątyni, katalog jej zabytków jak i cały katalog zabytków ówczesnego powiatu morąskiego. Mieszkańcy Starego Miasta i okolic znają obecny wygląd kościoła, a jak przedstawiał się on przeszło pół wieku temu opisują wspomniani naukowcy.

Miejsce na ziemi, które przypadło mi w udziale, było wybrane jako dobre do życia dla ludzi około „0” roku naszej ery. Świadczą o tym pozostałości umocnień ziemnych po staropruskim grodzie. Opisana historia Myślic rozpoczyna się w okresie chrystianizacji Prus przez Zakon Krzyżacki.

Gmina Stary Dzierzgoń położona jest w charakterystycznym meandrze wschodniej granicy województwa pomorskiego. Jeżeli chodzi o lasy położone na terenie gminy, to prawie w całości wchodzą one w skład Nadleśnictwa Susz.

Więcej…

Warstwami wodonośnymi głównego poziomu użytkowego na obszarze gminy są osady czwartorzędowe. Miąższość osadów czwartorzędowych wynosi od 85 do 250 m. Na czwartorzędowy poziom wodonośny składają się 2 warstwy wodonośne:

Roślinność gminy Stary Dzierzgoń tworzą głównie: Rośliny kultur rolniczych z charakterystycznym składem gatunkowym. Roślinność siedlisk hekowych. Rośliny zespołów ruderalnych w obrębie zabudowy i na obrzeżach terenów rolnych oraz w strefach przydrożnych.

Jest ona realizowana przez ustawowo określone formy ochrony przyrody. Na terenie gminy Stary Dzierzgoń są to: Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego wraz z otuliną; Obszar Chronionego Krajobrazu rzeki Dzierzgoń; Pomniki przyrody